काठमाडौं। विश्वका ११८ देशका ६१ लाख २५ हजारभन्दा बढी व्यक्तिको तथ्याङ्क विश्लेषण गर्दा करिब ४० प्रतिशतमा ढाड दुखाइ देखिएको छ। नेचर मेडिसिन जर्नलमा अक्टोबर ५ मा प्रकाशित अध्ययनले ढाड दुखाइलाई विश्वव्यापी जनस्वास्थ्य समस्याका रूपमा औँल्याएको छ।

म्याट फिलिङिम, क्रिस्टोफ टाङ्ग्वे–साबोरिनलगायत अनुसन्धानकर्ताले गरेको अध्ययनमा सन् १९९० देखि २०२५ सम्मका तथ्याङ्क समेटिएका छन्। अध्ययनले शरीरका विभिन्न भागमा हुने दुखाइ उमेर, लिङ्ग र देशको सामाजिक–आर्थिक विकासस्तरअनुसार फरक हुने देखाएको छ।

५५ वर्षअघि नै तीव्र दुखाइ

अध्ययनअनुसार अधिकांश प्रकारका शारीरिक दुखाइ ५५ वर्षको उमेरअघि तीव्र रूपमा बढ्ने देखिएको छ। ढाड, कम्मर र घुँडाजस्ता भागमा हुने दुखाइ भने उमेर बढ्दै जाँदा थप बढ्ने प्रवृत्ति देखिएको छ।

अनुसन्धानकर्ताले टाउको, अनुहार, घाँटी, काँध, हात, कुहिनो, छाती, पेट, ढाड, कम्मर र घुँडासहित शरीरका ११ भागमा हुने दुखाइको विश्लेषण गरेका थिए। सबै ११ भागमा महिलाले पुरुषको तुलनामा बढी दुखाइ अनुभव गरेको पाइएको छ।

कम विकसित देशमा वृद्धावस्थाको दुखाइ बढी

कम मानव विकास सूचकाङ्क भएका देशमा वृद्धावस्थाको शारीरिक दुखाइ उच्च सूचकाङ्क भएका देशको तुलनामा बढी देखिएको छ। ८० वर्ष वा सोभन्दा बढी उमेरका व्यक्तिमा कुनै न कुनै शारीरिक दुखाइ अनुभव गर्ने दर कम विकास सूचकाङ्क भएका देशमा ३०.६ प्रतिशतले बढी थियो। त्यस्तै, वृद्धावस्थामा कम्मर तथा ढाडको दुखाइ झन्डै दोब्बर देखिएको थियो।

स्वास्थ्य सेवामा पहुँच, कामको प्रकृति, अन्य रोगको भार र पुनःस्थापना सेवाको उपलब्धताले यसमा भूमिका खेल्न सक्ने अनुसन्धानकर्ताको अनुमान छ। यद्यपि, यसको कारण अध्ययनले स्पष्ट पारेको छैन।

मोटोपना, धूमपान र न्यून आय पनि जोखिमसँग सम्बन्धित

अध्ययनले मोटोपना, धूमपान र न्यून आयलाई दुखाइसँग सम्बन्धित परिवर्तन गर्न सकिने जोखिम कारकका रूपमा पहिचान गरेको छ। विश्वव्यापी रूपमा विभिन्न भागमा हुने दुखाइको भारमध्ये १८.३ प्रतिशत यी तीन कारकसँग सम्बन्धित रहेको अनुमान गरिएको छ।

मोटोपनासँग विशेषगरी घुँडा, कम्मर र गोलीगाँठोको दुखाइको सम्बन्ध देखिएको थियो। धूमपान गर्ने र न्यून आय भएका व्यक्तिमा पनि केही प्रकारका दुखाइ बढी देखिएका थिए। यी जोखिम कारकसँग सम्बन्धित दुखाइको अनुमानित हिस्सा पूर्वी युरोपमा २७.१ प्रतिशत र उपसहारा अफ्रिकामा १२.६ प्रतिशत थियो।

अध्ययनले दुखाइलाई उमेर बढेपछि देखिने सामान्य समस्या मानेर बेवास्ता गर्न नहुने देखाएको छ। समयमै पहिचान, उपयुक्त उपचार र पुनःस्थापना सेवामा जोड दिनुपर्ने अनुसन्धानकर्ताको निष्कर्ष छ।